NAATI CCL Türkçe sınavı için not alma ve hazırlık teknikleri

Puanlar nerede kaybediliyor?

Anlamak sorun değil. Sorun, bölüm bittiğinde anladığınız her şeyin hâlâ aklınızda olması. Kaybedilen puanların çoğu dil bilgisinden değil, kâğıda geçmediği için buharlaşan ayrıntıdan geliyor.

Aile hekimi tek bir bölümde şunları söylüyor: iki haftadır süren bir baş ağrısı, iki ayrı tetkik adı, bir sevk ve bir soru. Beş ayrı bilgi, en fazla 35 kelimede. Dördünü akıcı bir Türkçeyle söyleyip beşincisini atlarsanız o puan gidiyor.

Puanlama eksiltmeli: her diyalog 45 puanla başlıyor ve accuracy (doğruluk), quality of language (dil kalitesi), quality of delivery (akıcılık) ölçütlerindeki her hata puan götürüyor. Kâğıda geçmeyen ayrıntı, doğruluk ölçütünde omission (atlama) sayılıyor. Geçmek için toplamda 63, ayrıca her diyalogdan en az 29 gerekiyor. Not alma da hafızanızı sayı ve isim taşımaktan kurtarmak için var.

Not alma tekniği ve kısaltma işaretleri

Notun işi, bölümün iskeletini tutmak. Yazmaya çalıştığınız her fazladan kelime, dinlemeden çaldığınız bir andır. İyi bir not, bölüm bitince “neyi söylemem gerekiyordu” sorusunu tek bakışta cevaplar.

• Sayıyı ve birimi rakamla yazın: 72 km/h, 2 hafta, 15 Mart, 4 haftalık ödeme. Yazıyla yazmaya vakit yetmez.
• Olumsuzluğu işaretle ayırın: “✗ kanıt”, “✗ ehliyet geçerli”. Olumsuzluk tersine dönerse konuşmacının söylediğinin tam tersini söylemiş olursunuz.
• Liste varsa alt alta yazın. Üç belge sayıldığında değerlendirici üçünü de arıyor; ikisi görünür bir kayıp.
• Özel adları duyduğunuz gibi bırakın: Centrelink, Medicare, JobSeeker, Canterbury Rd. Türkçe karşılığını konuşurken düşünürsünüz.
• Bağlantıyı işaretle kurun: → sonuç, & ikinci madde, b/c çünkü, Q: soru. “Ama” ile gelen dönüşü mutlaka yazın; bütün anlam orada dönüyor.
• Hangi dilde daha hızlı yazıyorsanız o dilde yazın. Notunuz değerlendirilmiyor, karışık yazmak serbest.

Yazmayacaklarınız da bir o kadar önemli. Selamlaşma, nezaket kalıbı, “size nasıl yardımcı olabilirim” gibi ifadeler aklınızda kalır. Kalemi asıl bilgiye saklayın.

İşaretlerinizi ilk pratik haftasında seçin ve bir daha değiştirmeyin. Sınav günü yeni kısaltma icat etmek, notu okuyamamanın en kısa yolu.

Örnek not ve açıklaması

Aşağıdaki bölümde duyulan metin, örnek not ve o notun neden öyle tutulduğu yan yana duruyor. Önce kendi notunuzu tutun, sonra karşılaştırın; hangi satırı yazmadığınız, hangi işareti fazladan koyduğunuz orada çıkıyor.

Diyalog bir belediye ofisinde geçiyor. Sürücü, geçen ay Canterbury Road'da aldığı hız cezasına itiraz ediyor; kanıtı yok ve işi için ehliyetini kaybetmeyi göze alamıyor. Aşağıdaki yedinci bölümde memur üç seçenek sıralıyor; birinde para ile ceza puanı birlikte geçiyor. Önce “Duyduğunuz bölüm”ü okuyup kendi notunuzu tutun, sonra “Örnek not” ile karşılaştırın.

3 opt:
 1) pay full 330$ + 3 pts
 2) review
 3) court

Kâğıtta dört satır kalıyor: bir başlık ve numaralı üç seçenek, hepsi kısaltma. 330 dolar ile üç ceza puanı aynı satırda duruyor, çünkü ikisi tek bir seçeneğin parçası; ayrı yazarsanız parayı söyleyip puanı unutmanız kolay. 1, 2, 3 numaraları da üç seçeneği aynı sırayla, birini düşürmeden geri vermenizi sağlıyor. Cümlenin geri kalanını aklınız taşır; sayıları ve listeyi kâğıt taşır.

Türkçeye özgü zorluklar ve çalışma yöntemi

Aşağıdaki altı başlığın her biri tek başına çalışılabilir. Bir haftayı yalnızca birine ayırmak, genel “daha çok pratik yap” yaklaşımından hızlı sonuç veriyor.

• Sonu bekleyin, sonra kurun. Türkçe cümlede eylem en sona düşer, o yüzden İngilizceye geçerken bölümün son kelimesini duymadan konuşmaya başlamayın. Çalışma yolu: notunuzu anlam birimlerine göre dizin ve cümleyi ancak kalemi bıraktıktan sonra kurun.
• Bir diyaloğu baştan sona “siz”de bitirin. Kaydın ortasında bir kez “sen”e kayarsanız o diyalogda genelde bir daha toparlayamıyorsunuz. NAATI konuşmacının resmiyet düzeyine uymayı istiyor; resmiyetteki kayma quality of language (dil kalitesi) ölçütünde puan götürüyor. Ters yönde de “abi”, “abla”, “hocam” gibi hitapları İngilizceye taşımayın; cümleyi nötr kurun.
• -mış ile -dı'yı ayrı çalışın. Bir hukuk diyaloğunu dinlerken yalnızca “kim gördü, kime söylendi” diye not alın, sonra Türkçeye çevirin. İki ekin karıştığı yer, puanlamada distortion (anlam kayması) sayılıyor.
• Sayı, para ve tarihleri otomatikleştirin. Bir bölümde geçen her tutarı, tarihi ve ödeme sıklığını duyar duymaz rakamla yazıp hemen sesli söyleyin. Günde beş dakika yeter; “fortnightly” için “iki haftada bir” demeyi düşünmeden yapana kadar sürdürün.
• Kaydınızdaki ödünç sözcükleri işaretleyin. Evde “rent ödedim”, “super'ımı çektim”, “GP'ye gittim” demek doğal. Kendi kaydınızı geri dinlerken bunları işaretleyin ve kira, emeklilik fonu, aile hekimi karşılıkları kendiliğinden gelene kadar tekrarlayın. Centrelink, Medicare ve TAFE ise özel ad olarak kalıyor.
• Ağız farkını çalışma başlığına çevirin. Kıbrıs Türkçesiyle ya da 1970'lerin sözcük dağarcığıyla büyüdüyseniz hedef yine standart Türkçe. Takıldığınız sözcükleri bir kenara yazıp kelime listesinden karşılıklarını çalışın; bunu bir eksiklik saymayın.

Hafıza ve süre yönetimi

En pahalıya mal olan alışkanlık, cümlenin ortasında beğenmeyip baştan almak. İkinci deneme birincisinden iyi çıkmıyor, üstelik geri kalan bilgiyi de götürüyor. Takıldığınız yerde durmayın; anlamı elinizdeki kelimelerle verin ve bölümü bitirin.

• Bir terimi bulamıyorsanız tanımını söyleyin. “Kefalet” gelmediyse “mahkemeye çıkana kadar serbest bırakılma şartı” bilgiyi taşır; sessizlik taşımaz.
• Aynı cümleyi düzeltmek için tekrarlamayın. Tekrar hem süre yiyor hem de kendini düzeltme sayıldığı için quality of delivery (akıcılık) ölçütünde puan götürüyor.
• Konuşmacının söylemediğini eklemeyin. “Başvurunuzu hemen yapın” demediyse siz de demeyin; iyi niyetli açıklama da addition (ekleme) sayılıyor.
• Notunuza bakarken satırları sırayla okuyun, cümleyi karşı dilin kurallarına göre yeniden kurun.

Hafızayı geliştirmenin tek yolu tekrar. Bölümü dinlerken kâğıda dört beş satır düşürüp gözünüzü kaldırmadan konuşmayı deneyin. İlk haftalarda kekeleyeceksiniz. Birkaç hafta sonra nota bakma sıklığınız kendiliğinden düşüyor.

Dört ila altı haftalık çalışma planı

Aşağıdaki plan bizim önerimiz, resmî bir program değil. Günde 30-40 dakika ayırabilen bir aday için tasarlandı; vakti daha az olan aynı sırayı altı haftaya yayabilir.

1. İlk hafta: not almadan iki diyalog çevirin ve kendinizi kaydedin. Amaç, hangi yönde ve hangi konuda düştüğünüzü görmek.
2. İkinci hafta: not almayı tek başına çalışın. Diyaloğu dinleyin, sadece not alın, çevirmeyin. İşaret setinizi bu hafta sabitleyin.
3. Üçüncü hafta: zayıf konuya yüklenin. Hukuk, sağlık ve sigorta terimleri evde hiç konuşulmuyor; kelime listesini o alanlarda çalışın.
4. Dördüncü hafta: iki yönü ayrı ayrı çalışın. Bir gün yalnızca İngilizceden Türkçeye, ertesi gün yalnızca Türkçeden İngilizceye; zayıf yöne iki katı süre ayırın.
5. Beşinci ve altıncı hafta: sınav koşullarında tam diyalog yapın. Durdurmadan, geri sarmadan, tek seferde. Haftada iki tam deneme, aradaki günlerde tek bir diyaloğu not alarak çevirin.

Kaç haftada hazır olacağınıza dair yayımlanmış bir rakam yok. Kararı sonuca bakarak verin: iki diyalogda da rahatça 29'un üzerinde kalıp toplamda 63'ün üstünde pay bıraktığınızda tarih alın.

YouTube'daki Türkçe pratik videoları

Her videoda bir diyalog baştan sona çalıyor ve her bölümün ardından bir geri sayım var. Bölümü dinleyin, videoyu durdurmadan sesli çevirin, sonra kendi cevabınızı videodakiyle karşılaştırın. Sessiz izlemenin faydası yok; sesli çıkarmadığınız çeviri sayılmıyor. Aynı videoyu üç kez kullanın: ilkinde not almadan, ikincisinde not alarak, üçüncüsünde kendinizi kaydedip geri dinleyerek.

Türkçe pratik videoları

Yeni pratik videoları

• Ağu 2026Türkçe Turkish NAATI CCL Practice: Centrelink — Payment Application
• Tem 2026Türkçe Turkish NAATI CCL Practice: GP Visit — Persistent Headaches
• Haz 2026Türkçe Turkish NAATI CCL Practice: Superannuation — Rollover Enquiry
• Haz 2026Türkçe Turkish NAATI CCL Practice: Employment Support — Job Search

YouTube'da izleyin NAATI CCL hazırlık videoları (İngilizce)

Kanaldaki İngilizce hazırlık oynatma listesinde ayrıca bir not alma videosu ve Avustralya terimleri videosu bulunuyor: Lingo Copilot CCL YouTube kanalı.

Sınav günü ekipman ve oda hazırlığı

NAATI CCL yalnızca çevrimiçi yapılıyor ve uzaktan gözetimli. Kurulum da hazırlığın parçası: teknik bir aksaklık, çalıştığınız haftaları bir anda geçersiz kılabiliyor.

• Kamerası, mikrofonu ve hoparlörü olan bir dizüstü bilgisayar ya da masaüstü. NAATI kulaklık kullanılmasına izin vermiyor.
• İkinci kamera olarak bir telefon ya da tablet.
• En az 10 Mbps indirme ve 1,5 Mbps yükleme hızında bir bağlantı.
• Güncel bir Chrome tarayıcısı.
• Kâğıt ve kalem, elinizin altında.

Oda seçimi bu listenin kendisi kadar önemli. Kapısı kapanan, arkanızda televizyon ya da çocuk sesi olmayan bir yer seçin; ev kalabalıksa saati ona göre belirleyin. Masayı sınav gününden önce bir kez kurun, aynı bilgisayarla tam bir deneme yapın. Ekipmanın güncel tam listesi naati.com.au adresinde.