Puan ayrıntıda kayboluyor
Anlamak sorun değil. Sorun, bölüm bittiğinde anladığınız her şeyin hâlâ elinizde olması. Kaybedilen puanların çoğu dil bilgisinden değil, kâğıda geçmediği için buharlaşan ayrıntıdan geliyor.
Aile hekimi tek bir bölümde şunları söylüyor: iki haftadır süren bir baş ağrısı, iki ayrı tetkik adı, bir sevk ve bir soru. Beş ayrı bilgi, en fazla 35 kelimede. Dördünü akıcı bir Türkçeyle söyleyip beşincisini atlarsanız o puan gitti.
Puanlama eksiltmeli: her diyalog 45 puanla başlıyor, atlanan ve eklenen her bilgi puanı aşağı çekiyor. Geçmek için toplamda 63, ayrıca her diyalogdan en az 29 gerekiyor. Not alma da hafızanızı sayı ve isim taşımaktan kurtarmak için var.
Kâğıda ne yazılır, ne yazılmaz
Notun işi, bölümün iskeletini tutmak. Yazmaya çalıştığınız her fazladan kelime, dinlemeden çaldığınız bir andır. İyi bir not, bölüm bitince “neyi söylemem gerekiyordu” sorusunu tek bakışta cevaplar.
- Sayıyı ve birimi rakamla yazın: 72 km/h, 2 hafta, 15 Mart, 4 haftalık ödeme. Yazıyla yazmaya vakit yetmez.
- Olumsuzluğu işaretle ayırın: “✗ kanıt”, “✗ ehliyet geçerli”. Olumsuzluk tersine dönerse konuşmacının söylediğinin tam tersini söylemiş olursunuz.
- Liste varsa alt alta yazın. Üç belge sayıldığında değerlendirici üçünü de arıyor; ikisi görünür bir kayıp.
- Özel adları duyduğunuz gibi bırakın: Centrelink, Medicare, JobSeeker, Canterbury Rd. Türkçe karşılığını konuşurken düşünürsünüz.
- Bağlantıyı işaretle kurun: → sonuç, & ikinci madde, b/c çünkü, Q: soru. “Ama” ile gelen dönüşü mutlaka yazın; bütün anlam orada dönüyor.
- Hangi dilde daha hızlı yazıyorsanız o dilde yazın. Notunuz değerlendirilmiyor, karışık yazmak serbest.
Yazmayacaklarınız da bir o kadar önemli. Selamlaşma, nezaket kalıbı, “size nasıl yardımcı olabilirim” gibi ifadeler aklınızda kalır. Kalemi asıl bilgiye saklayın.
| İşaret | Anlamı | Örnek |
|---|---|---|
| ✗ | yok, değil, geçersiz | ✗ Medicare kartı |
| → | sonuç, sevk, yönlendirme | kıdem → bekleme süresi |
| & | ve, ikinci madde | 4 hafta kıdem & yıllık izin |
| @ | yer ya da kurum | @ Centrelink |
| Q: | soru geliyor | Q: son çalışma günü? |
| w/ ve w/o | ile, -sız | w/ trafik akışı, w/o kira geçmişi |
İşaretlerinizi ilk pratik haftasında seçin ve bir daha değiştirmeyin. Sınav günü yeni kısaltma icat etmek, notu okuyamamanın en kısa yolu.
Örnek: hız cezası itirazından üç bölüm
Duyulan metin, örnek not ve o notun neden öyle tutulduğu aşağıda yan yana duruyor. Önce kendi notunuzu tutun, sonra karşılaştırın; hangi satırı yazmadığınız, hangi işareti fazladan koyduğunuz orada çıkıyor.
Council Officer (EN)The speed camera recorded your vehicle travelling at seventy-two kilometres per hour in a sixty zone. The cameras are regularly calibrated and tested. Do you have any evidence to support your claim?
camera: 72 km/h in 60 zone cameras calibrated regularly Q: evidence?
Yerleri kesinlikle değişmemesi gereken iki sayı: kamera, 60'lık bölgede saatte 72 km kaydetmiş. Her birini ne anlama geldiğinin yanına yazın, onun hızı için "72 km/h", limit için "60 zone", birim olarak da km/h ile, çünkü 72 ve 60 yer değiştirirse bütün bilgi tersine döner. Kameraların düzenli olarak ayarlandığını da not edin, çünkü bu onun "kamera hatası" iddiasına yanıt veriyor, ve kapanıştaki soruyu "Q: evidence?". Bu turda yakalanacak en değerli şey iki hız.
Driver (TR)Hayır, ama trafikle aynı hızda gidiyordum. Herkes o hızda gidiyordu.
✗ (no evidence) but: keeping up w/ traffic "everyone that speed"
Cevabı bir olumsuzlukla açılıyor: hayır, hiçbir kanıtı yok, ki bu doğrudan memura verilen yanıt, o yüzden "✗" diye işaretleyin. Sonra "but" onun savunmasını getiriyor: trafiğin akışına uyuyordu, herkes o hızda gidiyordu. "but" kelimesini koruyun, çünkü ardından gelenin kabul değil karşı argüman olduğunu gösterir. with için "w/" kullanın. Gündelik bir ifade ama tahmin edemeyeceğiniz bir içerik, bu yüzden savunmayı kaçırmadan not edin.
Council Officer (EN)Unfortunately, the fact that other vehicles may have been speeding doesn't provide grounds for dismissal. However, you do have several options available to you.
others speeding ✗ grounds dismissal but → several options
Asıl önemli olan, olumsuz bir karar: başkalarının hız yapması cezayı iptal etmek için bir sebep değil, o yüzden "✗ grounds dismissal" diye işaretleyin. Bu ret, puan getiren nokta ve kolayca bulanık bir şeye yumuşatılabilir, bu yüzden "✗" onu net tutar. Sonra "but" ile dönüş: ama yine de birkaç seçenek var, "but → several options", ki bu bir sonraki tura bağlanıyor. "Savunmanız geçmiyor" ile "ama seçenekler var" arasındaki karşıtlığı koruyun.
Üç bölümde puan getiren her şey aynı türden: iki hız değeri (72 ve 60), iki olumsuzluk ve iki “ama”. Hiçbiri tahmin edilebilir değil, hepsi tek duyuşta geçiyor. Cümlenin geri kalanını aklınız taşır; bunları kâğıt taşır.
Bütün diyalogların not alma çalışmasını açın (ücretsiz kayıt)
Türkçeye özgü kayıpları tek tek çalışın
Aşağıdaki altı başlığın her biri tek başına çalışılabilir. Bir haftayı yalnızca birine ayırmak, genel “daha çok pratik yap” yaklaşımından hızlı sonuç veriyor.
- Sonu bekleyin, sonra kurun. Türkçe cümlede eylem en sona düşer, o yüzden İngilizceye geçerken bölümün son kelimesini duymadan konuşmaya başlamayın. Çalışma yolu: notunuzu anlam birimlerine göre dizin ve cümleyi ancak kalemi bıraktıktan sonra kurun.
- Bir diyaloğu baştan sona “siz”de bitirin. Kaydın ortasında bir kez “sen”e kayarsanız o diyalogda genelde bir daha toparlayamıyorsunuz. Ters yönde de “abi”, “abla”, “hocam” gibi hitapları İngilizceye taşımayın; cümleyi nötr kurun.
- -mış ile -dı'yı ayrı çalışın. Bir hukuk diyaloğunu dinlerken yalnızca “kim gördü, kime söylendi” diye not alın, sonra Türkçeye çevirin. İki ekin karıştığı yer, puanlamada anlam kayması olarak geçiyor.
- Sayı, para ve tarihleri otomatikleştirin. Bir bölümde geçen her tutarı, tarihi ve ödeme sıklığını duyar duymaz rakamla yazıp hemen sesli söyleyin. Günde beş dakika yeter; “fortnightly” için “iki haftada bir” demeyi düşünmeden yapana kadar sürdürün.
- Kaydınızdaki ödünç sözcükleri işaretleyin. Evde “rent ödedim”, “super'ımı çektim”, “GP'ye gittim” demek doğal. Kendi kaydınızı geri dinlerken bunları işaretleyin ve kira, emeklilik fonu, aile hekimi karşılıkları kendiliğinden gelene kadar tekrarlayın. Centrelink, Medicare ve TAFE ise özel ad olarak kalıyor.
- Ağız farkını çalışma başlığına çevirin. Kıbrıs Türkçesiyle ya da 1970'lerin sözcük dağarcığıyla büyüdüyseniz hedef yine standart Türkçe. Takıldığınız sözcükleri bir kenara yazıp kelime listesinden karşılıklarını çalışın; bunu bir eksiklik saymayın.
Bölümün sonuna kadar gidin, başa dönmeyin
En pahalı alışkanlık, cümlenin ortasında beğenmeyip baştan almak. İkinci deneme birincisinden iyi çıkmıyor, üstelik kalan bilgiyi de götürüyor. Takıldığınız yerde durmayın; anlamı elinizdeki kelimelerle verin ve bölümü bitirin.
- Bir terimi bulamıyorsanız tanımını söyleyin. “Kefalet” gelmediyse “mahkemeye çıkana kadar serbest bırakılma şartı” bilgiyi taşır; sessizlik taşımaz.
- Aynı cümleyi düzeltmek için tekrarlamayın. Tekrar hem süre yiyor hem de uzun tereddüt olarak puanı aşağı çekiyor.
- Konuşmacının söylemediğini eklemeyin. “Başvurunuzu hemen yapın” demediyse siz de demeyin; iyi niyetli açıklama da ekleme sayılıyor.
- Notunuza bakarken satırları sırayla okuyun, cümleyi karşı dilin kurallarına göre yeniden kurun.
Hafıza tarafında işe yarayan tek şey tekrar. Bölümü dinlerken kâğıda dört beş satır düşürüp gözünüzü kaldırmadan konuşmayı deneyin. İlk haftalarda kekeleyeceksiniz. Birkaç hafta sonra nota bakma sıklığınız kendiliğinden düşüyor.
Dört ila altı haftalık çalışma planı
Aşağıdaki plan bizim önerimiz, resmî bir program değil. Günde 30-40 dakika ayırabilen bir aday için tasarlandı; vakti daha az olan aynı sırayı altı haftaya yayabilir.
- İlk hafta: not almadan iki diyalog çevirin ve kendinizi kaydedin. Amaç, hangi yönde ve hangi konuda düştüğünüzü görmek.
- İkinci hafta: not almayı tek başına çalışın. Diyaloğu dinleyin, sadece not alın, çevirmeyin. İşaret setinizi bu hafta sabitleyin.
- Üçüncü hafta: zayıf konuya yüklenin. Hukuk, sağlık ve sigorta terimleri evde hiç konuşulmuyor; kelime listesini o alanlarda çalışın.
- Dördüncü hafta: iki yönü ayrı ayrı çalışın. Bir gün yalnızca İngilizceden Türkçeye, ertesi gün yalnızca Türkçeden İngilizceye; zayıf yöne iki katı süre ayırın.
- Beşinci ve altıncı hafta: sınav koşullarında tam diyalog yapın. Durdurmadan, geri sarmadan, tek seferde. Haftada iki tam deneme, aradaki günlerde tek bölümlük kısa çalışmalar.
Kaç haftada hazır olacağınıza dair yayımlanmış bir rakam yok. Kararı sonuca bakarak verin: iki diyalogda da rahatça 29'un üzerinde kalıp toplamda 63'ün üstünde pay bıraktığınızda tarih alın.
Ücretsiz Türkçe pratik videolarını nasıl kullanmalı
Kısa videolar tek bölümlük. Otobüste, öğle molasında, kuyrukta iş görüyor: bölümü dinleyin, videoyu durdurmadan sesli çevirin, sonra kendi cevabınızı videodakiyle karşılaştırın. Sessiz izlemenin faydası yok; sesli çıkarmadığınız çeviri sayılmıyor.
Kısa pratik videoları
En yeni pratik videoları
- Ağu 2026Türkçe Turkish NAATI CCL Practice: Centrelink — Payment Application
- Tem 2026Türkçe Turkish NAATI CCL Practice: GP Visit — Persistent Headaches
- Haz 2026Türkçe Turkish NAATI CCL Practice: Superannuation — Rollover Enquiry
- Haz 2026Türkçe Turkish NAATI CCL Practice: Employment Support — Job Search
Tam uzunluktaki videolarda her bölümün ardından bir geri sayım var; oturup baştan sona bir diyalog yapmak istediğinizde onları kullanın. Kanaldaki İngilizce hazırlık oynatma listesinde ayrıca bir not alma videosu ve Avustralya terimleri videosu bulunuyor: Lingo Copilot CCL YouTube kanalı.