189, 190 ve 491 vizelerinde 5 puan için
İngilizce-Türkçe diyalogları bölüm bölüm sesli çevirirsiniz; yapay zekâ çevirinizi gerçek sınavla aynı ölçütlere göre puanlar ve her ölçüt için ayrı geri bildirim verir. Bir tam deneme sınavı ücretsiz.
Kredi kartı gerekmiyor. Tarayıcı ve mikrofon yeterli; telefonda da bilgisayarda da çalışıyor.
Konular gündelik hayattan: aile hekimi randevusu, Centrelink görüşmesi, kira anlaşmazlığı, veli toplantısı. Aşağıdaki üç bölüm bir emlak ofisinde geçiyor; İngilizce bölümleri Türkçeye, Türkçe bölümleri İngilizceye, dinler dinlemez sesli çevirirsiniz.
Son bölümde üç belge sayılıyor, ardından bir koşul geliyor: kira geçmişi yoksa karakter referansı. Belgelerden birini düşürmek de o “yoksa”yı atlamak da puan götürür; çevirinin akıcılığı bunu telafi etmez. Sayılar, tarihler, olumsuzluklar ve kurum adları karşı dile eksiksiz geçmek zorunda.
Let me explain the rental application process. Is this your first time renting in Australia?
Kira başvurusu sürecini açıklayayım. Avustralya'da ilk kez mi kiralıyorsunuz?
Evet, daha geçen ay geldim ve kiralamanın nasıl işlediğini bilmiyorum. Neye ihtiyacım var?
Yes, I only arrived last month and I don't understand how renting works. What do I need?
For the application you'll need identification, proof of income such as a bank statement, and previous rental history. If you don't have rental history, a character reference will do.
Başvuru için kimlik, banka ekstresi gibi bir gelir belgesi ve önceki kira geçmişiniz gerekiyor. Kira geçmişiniz yoksa bir karakter referansı yeterli.
NAATI CCL'nin karşılığı tek bir yerde var: nitelikli göçmenlik puan testi. Türkçe konuşan adayların çoğu da sınava aynı sebeple giriyor: 189, 190 ya da 491 için yaştan, İngilizce puanından ya da iş deneyiminden eksik kalan puanı 5 puanla tamamlamak.
Sık rastlanan bir yanlış anlama var: bu sınav profesyonel çevirmenlik belgesi vermiyor. NAATI, CCL'yi toplum düzeyinde iletişim değerlendirmesi olarak tanımlıyor; puan tablosundaki 5 puan da tam olarak bunun karşılığı. Belge beş yıl geçerli, sonuçlar dört ila altı hafta içinde e-postayla geliyor.
En az hazırlanan grup, Türkçesi en iyi olanlar. Dinlediğini rahat anlayan adaya sınav da kolay görünüyor. Oysa asıl iş, 35 kelimelik bir bölümü dinledikten sonra karşı dilde eksiksiz ve duraklamadan konuşmaya geldiğinde başlıyor.
Aile hekimi “referral” dediğinde ne kastettiğini zaten biliyorsunuz. Sesli çeviride “sevk” kelimesini duraksamadan bulmak başka bir iş. Aynısı “bond”, “bulk billing” ve “tenancy tribunal” için de geçerli: evde hiç konuşmadığınız, sınav diyaloglarında ise sürekli karşınıza çıkan kelimeler. Bu yüzden kelime ezberinden önce, kendinizi kaydederek sesli çeviri yapma sayınızı artırın.
İki diyalog, her biri 45 puan, toplam 90. Geçmek için toplamda en az 63 puan, ayrıca iki diyaloğun her birinden en az 29 puan gerekiyor.
Puanlama eksiltmeli: her diyalog 45 puanla başlıyor ve her hata puan götürüyor. NAATI hataları üç ölçüte ayırıyor: accuracy (doğruluk), quality of language (dil kalitesi) ve quality of delivery (akıcılık). Doğruluk ölçütünde puan götüren hatalar omission (atlama), addition (ekleme) ve distortion (anlam kayması). Aksan puanlanmıyor, kusursuz dil bilgisi de beklenmiyor.
İki diyalog birbirini kurtarmıyor. Sağlık diyaloğundan 40, hukuk diyaloğundan 28 alan bir aday toplamda 68 puana ulaşsa da geçemiyor, çünkü hukuk diyaloğu 29 barajının altında kalıyor.
Geçen aday, nitelikli göçmenlik puan testinde 5 puan alıyor: 189, 190 ve 491. Sonuçlar NAATI tarafından dört ila altı hafta içinde e-postayla gönderiliyor, belge beş yıl geçerli oluyor.
Türkçe ile İngilizcenin yapısal olarak ayrıştığı yerler belli. Puan kayıpları da oralarda birikiyor; her biri tek tek çalışılabilir.
Türkçede yüklem sonda. Bölümün sonunu duymadan İngilizce cümleye başlarsanız ortada yarım bir yapı kalıyor. Ters yönde İngilizce ilgi cümlecikleri sıfat-fiile dönüyor: “the form that you submitted last week”, “geçen hafta gönderdiğiniz form” oluyor. Kelime sırasını değil anlam birimlerini takip edin.
İngilizcede tek bir “you” var; Türkçede kamu hizmeti görüşmesi sizi “siz” çekimine ve “Bey/Hanım” hitabına götürüyor. Aile hekimi hastasına “sen” demez. Ters yönde “abla”, “hocam”, “teyze” gibi hitapları İngilizceye taşımak yerine nötr bir cümle kurun.
Türkçe, bilgiyi nereden aldığınızı çekimde belli ediyor: kendiniz gördüyseniz “dedi”, size aktarıldıysa “demiş”. İngilizcede böyle bir ek yok; “she said that” eklemeye değip değmediğine siz karar veriyorsunuz. Hastanın kendi gördüğü ile başkasından duyduğu şey, hukuk diyaloglarında iki ayrı bilgi.
Türkçede ondalık ayırıcı virgül, binlik ayırıcı nokta; Avustralya İngilizcesinde tam tersi. Centrelink bağlamında “fortnightly”, “iki haftada bir” oluyor. Bir dozaj, bir tutar ya da bir tarih düştüğünde anlam eksiliyor. Rakamları düşünmeden söyleyecek kadar tekrar edin.
Centrelink, Medicare ve TAFE özel ad olarak kalıyor; yanlarına konan kısa Türkçe açıklama dinleyicinin işini görüyor. GP için “aile hekimi”, superannuation için “emeklilik fonu”, bond için “depozito”, lease için “kira sözleşmesi”. Evdeki “rent ödemek” alışkanlığı ise sınavda “kira ödemek” olarak çıkmalı. Alan alan karşılıklar Türkçe kelime listesinde.
Her videoda bir diyalog baştan sona çalıyor ve her bölümün ardından bir geri sayım var. Videoyu durdurmadan sesli çevirin, sonra kendi çevirinizi videodaki çeviriyle karşılaştırın.
Türkçe pratik videoları
Konular Centrelink ödeme başvurusundan aile hekimi randevusuna, emeklilik fonu sorgusuna kadar uzanıyor. Hazırlık, kelime ve not alma videoları ise İngilizce oynatma listesinde: Lingo Copilot CCL YouTube kanalı.
Tarayıcıda çalışıyor. Mikrofonu olan bir telefon, tablet ya da bilgisayar yeterli; Android uygulaması da var.
Diyalog, gerçek sınavdaki gibi en fazla 35 kelimelik bölümler hâlinde çalıyor. Sağlık, hukuk, konut gibi 10 konu alanından seçebilirsiniz.
Bölüm biter bitmez İngilizceyi Türkçeye, Türkçeyi İngilizceye sesli çevirir ve kaydedersiniz. Yazmak yok; sınavdaki gibi konuşuyorsunuz.
Yapay zekâ çevirinizi örnek çeviriyle karşılaştırıp hangi bölümde hangi bilginin düştüğünü gösteriyor. Resmî NAATI puanı değil; ama gerçek sınavla aynı ölçütlere göre puanlanıyor ve her ölçüt için ayrı geri bildirim alıyorsunuz.
Not alma rehberi (PDF) ve 10 diyaloglu, Türkçe açıklamalı not alma çalışma kitabı da ücretsiz kayıttan sonra uygulamada açılıyor. Ücretli planlar abonelik değil: 3 ya da 6 aylık tam erişim için tek seferlik ödeme yapılıyor. Güncel tutarlar İngilizce fiyat sayfasında.
Evet. Türkçe, NAATI'nin CCL sınavı sunduğu 55 dilden biri. Sınav İngilizce→Türkçe ve Türkçe→İngilizce olmak üzere iki yönlü. Kayıt naati.com.au adresinde bir myNAATI hesabıyla yapılıyor; sınav yalnızca çevrimiçi ve uzaktan gözetimli.
Geçtiğinizde nitelikli göçmenlik puan testinde 5 puan kazanıyorsunuz. Bu puan “credentialled community language” satırında talep ediliyor ve yaş, İngilizce, iş deneyimi puanlarının üstüne ekleniyor.
Evet, 5 puan üç alt sınıfın da puan testinde geçerli. Belge beş yıl geçerli; sınav tarihinizi seçerken bu beş yılın nerede biteceğini davet ve vize takviminizle birlikte düşünün.
Hayır. Vizenin İngilizce şartı ayrı duruyor, NAATI CCL onun yerini almıyor; CCL'nin 5 puanı puan tablosunda ayrı bir satırdan geliyor. NAATI, sınava girmek için eğitim ya da çevirmenlik ön koşulu aramıyor. Sınav iki yönlü olduğu için İngilizce tarafınız zayıfsa çalışma saatlerinizi o yöne ayırın.
Var. Lingo Copilot CCL'de bir tam deneme sınavını İngilizce-Türkçe diyaloglarla ücretsiz yapabilirsiniz; her bölüm için yapay zekâ puanlaması alıyorsunuz. NAATI'nin resmî sitesinde de dil bazında indirilebilir pratik materyalleri var. YouTube'daki Türkçe pratik videoları da ücretsiz.
Zorluk, Türkçenizden çok sözlü çeviri alışkanlığınıza bağlı. Kusursuz dil bilgisi ya da aksan aranmıyor; puanı doğruluk, dil kalitesi ve akıcılıktaki hatalar götürüyor. Asıl zorlanılan yer, 35 kelimelik bir bölümü akılda tutup tek seferde söylemek.
Tek başına düşürmüyor. NAATI'nin CCL için yayımladığı dil politikası Türkçeyi genel maddelere bağlıyor: sınav ekipleri aynı dilin ülkeden ülkeye değişen kullanımını biliyor ve toplulukta yaygın biçimde kullanılan İngilizce kelimeler ceza getirmiyor. Hedefiniz yine de standart Türkçe olsun.
Bir tam deneme sınavı ve bir pratik oturumu ücretsiz. İki yönde çevirin, her bölümün puanlamasını okuyun; hangi bilgiyi düşürdüğünüzü gördükten sonra NAATI'de tarih alıp almayacağınıza karar verin.
Ücretsiz deneme sınavına girinKredi kartı gerekmiyor. Bir tam deneme sınavı ve bir pratik oturumu, yapay zekâ puanlamasıyla ücretsiz.
